Op 28 mei 2026 waren wij aanwezig op het Ondermijningscongres van het ministerie van Justitie en Veiligheid in de Fokker Terminal in Den Haag. Het thema was Samen, slim en met impact. Ook in eerdere jaren waren wij bij dit congres aanwezig.

Op het congres komen partijen samen die zich bezighouden met de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Gemeenten, politie, het openbaar ministerie, toezichthouders en private partijen. Wij zijn er omdat een deel van het antwoord in de buurt zelf ligt.

Wij stonden er met een eigen stand. Zo spraken we de hele dag door met mensen uit het hele land over wat bewoners kunnen betekenen bij het signaleren van ondermijning. Die gesprekken leveren ons net zoveel op als het programma zelf.

Wat is ondermijning eigenlijk?

Ondermijning is criminaliteit die zich vermengt met het gewone leven. Denk aan een loods waar niemand werkt maar waar ’s nachts auto’s komen. Een woning waar telkens andere mensen kort verblijven. Een winkel die openblijft terwijl er nauwelijks klanten komen.

Het is te vergelijken met houtrot in een huis. Aan de buitenkant zie je niets bijzonders, maar de constructie wordt zwakker. Bewoners merken vaak als eersten dat er iets niet klopt, ook al kunnen zij er de vinger niet op leggen.

Waarom wij hierbij aanschuiven

Wij vertegenwoordigen ruim 8800 actieve WABP groepen met meer dan 500.000 deelnemers. Dat zijn een half miljoen mensen die dagelijks door hun eigen straat lopen en weten wat daar normaal is.

Overheden werken met informatie die zij zelf verzamelen. Bewoners zien iets anders, namelijk het patroon in hun eigen straat. Als die twee bij elkaar komen, wordt de aanpak sterker. Daarom praten wij mee op congressen als dit en delen wij wat wij in de praktijk zien.

Wat kun je zelf doen?

Bij ondermijning geldt een andere werkwijze dan bij een verdachte situatie op straat. Deel een vermoeden over ondermijning niet in je WABP groep. Je weet niet wie er meeleest en een verkeerd bericht kan een onschuldige buurtbewoner beschadigen. Bovendien breng je jezelf en de beheerder in een lastige positie.

• Bel bij spoed of een situatie die nu gebeurt altijd 112
• Meld niet spoedeisende zaken bij de politie via 0900 8844
• Wil je anoniem blijven, bel dan Meld Misdaad Anoniem via 0800 7000 of meld online via meldmisdaadanoniem.nl
• Twijfel je of iets de moeite van het melden waard is? Bespreek het met je wijkagent via politie.nl/mijn-buurt

Meld Misdaad Anoniem staat los van de politie. Zij zien je telefoonnummer niet en slaan je gegevens niet op. Dat maakt het een goede route wanneer je iets wil doorgeven maar liever buiten beeld blijft.

Voor beheerders

Beheerders krijgen dit soort signalen soms in een privébericht toegestuurd. Dat vraagt om een goed antwoord. Onze trainingen, ontwikkeld door het Studiecentrum Publieke Veiligheid, behandelen daarom onder andere ondermijning, waarnemen, afwijkend gedrag en basiskennis van strafrecht.

Heb je een vraag over ondermijning en wil je daar direct over sparren? Onze AI assistent Ruud is dag en nacht beschikbaar via wabp.nl/contact.

Een straat waar bewoners elkaar kennen en weten waar zij terecht kunnen, is een straat waar criminelen minder ruimte krijgen.

Samen houden we de buurt veilig.